Các trợ giúp viên pháp lý Chi nhánh số 2, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh tham gia bào chữa cho đối tượng được TGPL tại một phiên tòa trực tuyến.

Theo nội dung vụ án, bị cáo Phạm Quốc C. bị truy tố và xét xử về hành vi “Mua bán trái phép chất ma túy” theo quy định tại khoản 1 Điều 251 Bộ Luật Hình sự. Điều đáng chú ý là tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội, C. vẫn là người chưa thành niên, chưa đủ 18 tuổi. Bị cáo sinh ra trong một gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Mẹ mất sớm, ông bà nội, ông bà ngoại của bị cáo cũng qua đời từ lâu. Năm 2024, cha của C. cũng qua đời. Từ đó, C. và em gái phải nương tựa vào chú thím để tiếp tục cuộc sống. Dù được người thân cưu mang nhưng chú thím của bị cáo cũng phải bộn bề lo toan cuộc sống, chú làm việc xa nhà, thím cũng vì mưu sinh nên ít có thời gian quan tâm, giám sát, giáo dục đối với C. C bỏ học khi chỉ mới học hết lớp 7. Việc thiếu vắng sự chăm sóc, định hướng đầy đủ từ cha mẹ, người thân và nhà trường đã phần nào ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý và nhận thức của bị cáo.

Theo hồ sơ vụ án, bị cáo đã tham gia vào việc mua bán ma túy với số tiền 500.000 đồng. Dù giá trị không lớn, nhưng hành vi này vẫn bị pháp luật nghiêm cấm và xử lý nghiêm minh. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo được xác định là có trình độ nhận thức còn hạn chế, thiếu hiểu biết pháp luật, dễ bị lôi kéo, tác động bởi các mối quan hệ xã hội xung quanh. Tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi phạm tội của mình. Hội đồng xét xử nhận định bị cáo phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi, nhận thức còn hạn chế, đồng thời có nhiều tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và đầu thú.

Với sự tham gia của trợ giúp viên pháp lý bào chữa cho bị cáo trong suốt quá trình tố tụng đảm bảo quyền được bào chữa của người chưa thành niên theo quy định pháp luật. Trợ giúp viên pháp lý đã bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị cáo, đảm bảo các thủ tục tố tụng được thực hiện đúng quy định. Bên cạnh đó là sự phân tích, làm rõ các tình tiết giảm nhẹ, đặc biệt là yếu tố bị cáo chưa đủ 18 tuổi, hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, thiếu sự chăm sóc, giáo dục, định hướng của cha mẹ, người thân. Từ đó có những đề nghị áp dụng chính sách nhân đạo của pháp luật đối với người chưa thành niên phạm tội, hướng đến giáo dục, cải tạo thay vì trừng phạt. Đồng thời giúp bị cáo hiểu rõ hành vi sai phạm, nhận thức được hậu quả và thể hiện thái độ ăn năn hối cải tại phiên tòa.

Những lập luận và đề xuất của trợ giúp viên pháp lý đã góp phần giúp hội đồng xét xử có cái nhìn toàn diện, khách quan hơn về vụ án, từ đó đưa ra mức án phù hợp, đảm bảo tính răn đe nhưng vẫn nhân văn, khoan hồng đối với bị cáo. Sau khi xem xét toàn diện vụ án, hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo 1 năm 6 tháng tù, đồng thời áp dụng các quy định pháp luật đối với người chưa thành niên phạm tội nhằm đảm bảo tính giáo dục, cải tạo hơn là trừng phạt. Đây cũng là cơ hội để một thanh niên trẻ sửa chữa sai lầm, làm lại cuộc đời.

Vụ án không chỉ là câu chuyện của riêng một bị cáo, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc đối với gia đình và xã hội. Khi một đứa trẻ lớn lên trong hoàn cảnh thiếu vắng sự chăm sóc của cha mẹ, thiếu định hướng và sự quan tâm đúng mức, nguy cơ sa ngã vào tệ nạn là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Đây cũng là lời nhắc nhở rằng việc phòng ngừa tội phạm ở lứa tuổi thanh thiếu niên không thể chỉ trông chờ vào pháp luật, mà cần bắt đầu từ gia đình, nhà trường và cộng đồng. Sự quan tâm, giáo dục kịp thời và môi trường sống lành mạnh chính là “lá chắn” quan trọng nhất giúp các em tránh xa những cám dỗ, sai lầm. Nếu không có những biện pháp hỗ trợ và định hướng phù hợp, những hoàn cảnh như bị cáo trong vụ án này rất dễ tiếp tục tái diễn, để lại những hệ lụy không chỉ cho cá nhân mà còn cho toàn xã hội.