Với tổng diện tích khoảng 1.000m², ngôi đền không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin của cộng đồng vào thế giới tâm linh, mà còn là minh chứng sống động cho sự trường tồn của tín ngưỡng thờ Mẫu, một phần không thể thiếu trong văn hóa Việt.

Nơi tôn vinh Thánh Mẫu, vị thần bất tử trong tín ngưỡng Việt

Người được thờ tại Đền Phủ Sung là Liễu Hạnh công chúa, một trong Tứ Bất Tử trong hệ thống thần linh Việt Nam. Theo truyền thuyết, Mẫu Liễu Hạnh vốn là công chúa Quỳnh Hoa - con gái Ngọc Hoàng trên thiên đình. Vì phạm lỗi, bà bị đày xuống trần gian, trải qua nhiều lần giáng sinh để sống cuộc đời của một người phụ nữ trần thế. Nhưng chính trong những lần ấy, bà đã thể hiện tấm lòng nhân hậu, yêu thương con người, trừng trị kẻ ác, cứu giúp người lương thiện, để rồi trở thành một trong “Tứ bất tử” của văn hóa Việt Nam.

Không chỉ là một nhân vật huyền thoại, Mẫu Liễu Hạnh còn là biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam: đẹp đẽ, tài năng, mạnh mẽ và giàu lòng nhân ái. Bà không cam chịu số phận mà luôn đấu tranh cho lẽ phải, cho công bằng, cho hạnh phúc của con người.

Mẫu Liễu Hạnh là một trong những vị thần quan trọng nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ – một di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của Việt Nam. Tín ngưỡng này không chỉ thể hiện niềm tin vào thế giới tâm linh mà còn phản ánh triết lý sống “uống nước nhớ nguồn”, tôn vinh vai trò của người mẹ, của thiên nhiên và vũ trụ.

Câu chuyện về Mẫu Liễu Hạnh không chỉ là huyền thoại mà còn gửi gắm những giá trị nhân văn sâu sắc: đề cao công lý, lòng nhân ái, sự thủy chung và khát vọng tự do. Bà vừa là thần linh, vừa mang dáng dấp của con người – biết yêu, biết giận, biết trừng phạt và cũng biết tha thứ.

Chính vì vậy, hình tượng Mẫu rất đỗi gần gũi, như một người mẹ luôn dõi theo, che chở và dẫn dắt con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, hình tượng Mẫu Liễu Hạnh vẫn sống mãi trong tâm thức người Việt như một biểu tượng bất tử của niềm tin và văn hóa dân tộc. Không chỉ là vị thánh mẫu linh thiêng, bà còn là hiện thân của vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam – dịu dàng mà mạnh mẽ, bao dung mà kiên cường.

Giữ gìn và phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung, tôn vinh hình tượng Mẫu Liễu Hạnh nói riêng chính là cách để mỗi chúng ta trân trọng cội nguồn, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.

Đền Phủ Sung được xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2019

Đền Phủ Sung là một trong những điểm thờ Mẫu hiếm hoi, còn lưu giữ được những dấu tích lịch sử quý giá. Tại đây hiện còn tấm văn bia cổ từ thời vua Khải Định (1916), một tài liệu quý giá phản ánh đời sống văn hóa tín ngưỡng, và không gian sinh hoạt cộng đồng của cư dân vùng này. Văn bia có đoạn viết: “Phố ta tụ họp tại Tây Liên. Đường phía Đông và đường phía Tây để ngựa xe qua lại. Thuỷ nguyên, nguồn nước thuyền buồm tụ họp. Phía Đông có tòa miếu cổ thờ thần, trước miếu có đám nước đen, mặt bóng như gương đến tận đáy. Gió thổi làm phong cảnh danh làm chẳng có cảnh thú nào đẹp hơn thế...”

Những dòng bia cổ như một lát cắt thời gian, đưa chúng ta trở về với không gian cổ xưa, nơi Đền Phủ Sung từng là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng, nơi hội tụ của đất – trời – người trong một cảnh sắc huyền ảo.

Ngôi đền hiện nay được trùng tu vào thời vua Khải Định, vẫn còn lưu giữ nhiều nét kiến trúc truyền thống đặc sắc. Đền gồm 3 gian 2 chái, được làm hoàn toàn bằng gỗ. Trên Thượng lương của bái đường còn ghi rõ niên đại tu sửa, thể hiện sự tôn kính của bao thế hệ với ngôi đền linh thiêng này.

Điểm đặc sắc trong kiến trúc Đền Phủ Sung là hệ thống đầu kẻ, mái hiên được chạm khắc hình rồng phượng uốn lượn mềm mại, biểu tượng cho sự linh thiêng, cao quý. Những chi tiết chạm trổ công phu, tinh xảo, kết hợp cùng kết cấu kiến trúc vững chắc, tạo nên một không gian thờ tự uy nghi, trang nghiêm, thấm đẫm hồn Việt.

Không chỉ đơn thuần là một công trình kiến trúc cổ, Đền Phủ Sung còn là trung tâm tín ngưỡng của cư dân xã Như Thanh, và các vùng phụ cận. Hàng năm, nơi đây diễn ra các nghi lễ lễ hội thờ Mẫu, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dâng hương, cầu lộc, cầu bình an. Đó là sự tiếp nối truyền thống văn hóa lâu đời, thể hiện lòng thành kính của thế hệ hôm nay, đối với những giá trị tinh thần thiêng liêng của cha ông.

Đền Phủ Sung còn là nơi giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa cho thế hệ trẻ, là điểm kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Những giá trị mà Đền Phủ Sung mang lại không chỉ nằm ở tường vách, ngói mái hay những pho tượng cổ, mà nằm trong tâm thức cộng đồng, nơi tín ngưỡng và đạo lý dân tộc hòa quyện và trường tồn.

Giữ gìn và phát huy giá trị di tích Đền Phủ Sung, là trách nhiệm của cả cộng đồng, để ngôi đền không chỉ là chứng nhân của lịch sử, mà còn là nguồn mạch tâm linh nuôi dưỡng bản sắc Việt, trong lòng quê hương Như Thanh hôm nay và mai sau.