Hiện nay, việc quản lý lâm sản được thực hiện theo Thông tư số 26/2025/TT-BNNPTNT ngày 24/6/2025, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 84/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đồng thời, Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25/6/2026, đã quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc hơn đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Qua theo dõi, phần lớn các chủ rừng, chủ cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản trên địa bàn huyện Như Thanh đã chấp hành tương đối tốt các quy định của pháp luật. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp, nhất là các hộ gia đình, cá nhân chưa thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục khi khai thác gỗ rừng trồng, gỗ vườn nhà; nhiều cơ sở kinh doanh, chế biến chưa cập nhật đầy đủ sổ theo dõi nhập, xuất lâm sản hoặc vận chuyển lâm sản không có bảng kê theo quy định.

Để tránh vi phạm pháp luật và góp phần bảo vệ tài nguyên rừng, các tổ chức, cá nhân cần lưu ý thực hiện nghiêm các nội dung sau:

Thứ nhất, đối với hoạt động khai thác lâm sản.

Mọi trường hợp khai thác gỗ, thực vật rừng ngoài gỗ từ rừng tự nhiên, rừng trồng, cây phân tán hoặc cây vườn nhà đều phải lập đầy đủ hồ sơ khai thác, xây dựng phương án khai thác và lập bảng kê lâm sản gửi Hạt Kiểm lâm Như Thanh để theo dõi, kiểm tra theo quy định.

Đối với các chủ rừng là tổ chức, cần xây dựng kế hoạch, phương án khai thác và gửi về Hạt Kiểm lâm trước ngày 31 tháng 12 hằng năm; đồng thời thực hiện báo cáo trước và sau khi khai thác theo đúng quy định.

Theo Nghị định số 146/2026/NĐ-CP:

• Hành vi khai thác gỗ rừng trồng có nguồn gốc hợp pháp nhưng không thực hiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục sẽ bị phạt từ 3 triệu đồng đến 6 triệu đồng.
• Hành vi khai thác lâm sản từ rừng tự nhiên có nguồn gốc hợp pháp nhưng không thực hiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục sẽ bị phạt từ 6 triệu đồng đến 10 triệu đồng.

Thứ hai, đối với hoạt động vận chuyển lâm sản.

Khi vận chuyển lâm sản, kể từ thời điểm xếp lâm sản lên phương tiện, chủ lâm sản hoặc người điều khiển phương tiện phải mang theo đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc lâm sản hợp pháp và xuất trình khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.

Nếu không có hồ sơ hợp pháp hoặc không xuất trình được hồ sơ theo quy định thì tùy từng hành vi, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt từ 1 triệu đồng đến 500 triệu đồng đối với cá nhân, hoặc từ 2 triệu đồng đến 1 tỷ đồng đối với tổ chức.

Thứ ba, đối với hoạt động kinh doanh, chế biến và cất giữ lâm sản.

Các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến lâm sản, các điểm thu mua lâm sản, bãi tập kết, bàn cân lâm sản khi tiếp nhận lâm sản phải có đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp; đồng thời phải mở sổ theo dõi nhập, xuất lâm sản theo đúng quy định và ghi chép đầy đủ, trung thực, chính xác.

Các cơ sở cũng phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Một số hành vi thường gặp và mức xử phạt theo Nghị định số 146/2026/NĐ-CP gồm:

• Vận chuyển, mua bán, cất giữ hoặc chế biến lâm sản có nguồn gốc hợp pháp nhưng không có hoặc không đầy đủ hồ sơ; người điều khiển phương tiện không xuất trình được hồ sơ lâm sản khi kiểm tra sẽ bị phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
• Không lập sổ theo dõi nhập, xuất lâm sản; lập sổ không đúng quy định; ghi chép không đầy đủ hoặc không đúng thực tế; không lập sổ theo dõi đối với cơ sở nuôi, trồng động vật, thực vật rừng theo quy định sẽ bị phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
• Không đăng ký mã số cơ sở nuôi, trồng đối với các loài nguy cấp, quý, hiếm hoặc các loài thuộc Phụ lục CITES theo quy định sẽ bị phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.

Ngoài các mức xử phạt nêu trên, đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng, tùy theo tính chất và mức độ, cá nhân, tổ chức còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật.

Bảo vệ và phát triển rừng là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc chấp hành đầy đủ các quy định về khai thác, vận chuyển, kinh doanh và chế biến lâm sản không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp tránh các vi phạm pháp luật mà còn góp phần sử dụng hợp lý tài nguyên rừng, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Khi có khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, các tổ chức, cá nhân có thể liên hệ trực tiếp Hạt Kiểm lâm Như Thanh, địa chỉ thôn Bến Sung 2, xã Như Thanh, điện thoại 0984.011.182 để được hướng dẫn, giải đáp kịp thời.

Hạt Kiểm lâm Như Thanh đề nghị UBND các xã tăng cường tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở; đồng thời đề nghị các chủ rừng, chủ lâm sản, các cơ sở kinh doanh, chế biến, vận chuyển lâm sản nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật, góp phần bảo vệ tài nguyên rừng và giữ gìn trật tự, kỷ cương trong lĩnh vực lâm nghiệp trên địa bàn.