Ngày 27/11/2023, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy quản lý tài nguyên nước theo hướng hiện đại, tổng hợp và bền vững. Tiếp đó, ngày 11/12/2025, Quốc hội tiếp tục thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, góp phần tháo gỡ những khó khăn, bất cập trong quá trình thực thi pháp luật, đồng thời bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật sau khi sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương và đổi mới mô hình quản lý nhà nước. Luật này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Luật Tài nguyên nước năm 2023 xác định rõ nguyên tắc quản lý tài nguyên nước là tài sản công đặc biệt của quốc gia; việc quản lý phải được thực hiện thống nhất trên lưu vực sông, bảo đảm hài hòa giữa khai thác, sử dụng với bảo vệ, phục hồi và phát triển nguồn nước. Đây là bước đổi mới quan trọng, chuyển từ tư duy quản lý theo nguồn nước riêng lẻ sang quản lý tổng hợp, liên ngành và liên vùng.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là ưu tiên bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia, cấp nước sinh hoạt cho Nhân dân, đồng thời tăng cường các giải pháp bảo vệ nguồn sinh thủy, phục hồi các dòng sông, ao, hồ, kênh, rạch bị suy thoái, cạn kiệt hoặc ô nhiễm. Luật cũng quy định chặt chẽ hơn đối với hoạt động khai thác nước dưới đất, khai thác nước mặt, xả nước thải vào nguồn nước và việc giám sát, quan trắc tài nguyên nước nhằm sử dụng hiệu quả, tiết kiệm và bền vững nguồn tài nguyên quý giá này.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường năm 2025, nhiều quy định liên quan đến lĩnh vực tài nguyên nước đã được sửa đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho chính quyền địa phương, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong công tác bảo vệ môi trường, khai thác tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu. Những sửa đổi này góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên thiên nhiên và môi trường.

Để các quy định của pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, mỗi tổ chức, doanh nghiệp và người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên nước bằng những việc làm thiết thực như: sử dụng nước tiết kiệm, không xả rác và chất thải chưa qua xử lý xuống sông, suối, ao, hồ; không khai thác nước trái phép; tích cực tham gia bảo vệ rừng đầu nguồn, giữ gìn hệ sinh thái và chủ động phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi gây ô nhiễm hoặc làm suy giảm nguồn nước.

Đối với các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; kiểm tra, giám sát việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời khuyến khích ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, quan trắc và sử dụng hiệu quả nguồn nước.

Bảo vệ tài nguyên nước không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi người dân. Mỗi hành động nhỏ hôm nay như tiết kiệm một giọt nước, không xả rác xuống sông suối hay chung tay giữ gìn môi trường sống sẽ góp phần bảo vệ nguồn nước cho hôm nay và các thế hệ mai sau.

Hãy cùng nhau thực hiện nghiêm Luật Tài nguyên nước năm 2023 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường năm 2025, góp phần xây dựng môi trường xanh – sạch – đẹp, bảo đảm an ninh nguồn nước và hướng tới sự phát triển bền vững của quê hương, đất nước.