Hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Chính phủ phát động, tỉnh Thanh Hóa đang tập trung huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc với quyết tâm cao nhất nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh.
Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh tìm kiếm hài cốt liệt sĩ là quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại tỉnh Hủa Phăn (Lào). Ảnh: Tuấn Khoa
Công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân cung cấp thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ luôn được Ban Chỉ đạo 515 tỉnh xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần tạo chuyển biến về nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội đối với nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Bộ CHQS tỉnh đã phối hợp với Hội Cựu chiến binh tỉnh ký kết chương trình phối hợp tuyên truyền, vận động cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; tham gia tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin giai đoạn 2023-2030 và giao các đơn vị, địa phương tổ chức ký kết chương trình ở cấp mình. Chủ động tiếp nhận thông tin bằng nhiều nguồn, nhiều hình thức, biện pháp; huy động các tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, thực hiện tốt công tác quản lý hồ sơ và những thông tin liên quan phục vụ cho việc tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ theo địa bàn đảm nhiệm. Từ năm 2021 đến năm 2025 Thanh Hóa đã nhận trên 10.000 thông tin, danh sách liệt sĩ, mộ liệt sĩ từ các đơn vị địa phương gửi về và 1.789 phiếu cung cấp thông tin về nơi chôn cất ban đầu của liệt sĩ, xử lý trên 150 nguồn tin có giá trị, được tổ chức khảo sát, xác minh làm cơ sở phục vụ kết luận địa bàn và tổ chức tìm kiếm quy tập.
Giai đoạn 2021-2025 toàn tỉnh đã tìm kiếm quy tập được 109 hài cốt liệt sĩ, riêng mùa khô 2024-2025 đã tìm kiếm quy tập được 22 hài cốt liệt sĩ. Mục tiêu mùa khô 2025-2026, trên địa bàn tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào dự kiến cần tìm kiếm, quy tập khoảng 14 - 16 hài cốt liệt sĩ. Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa căn cứ vào thông tin mộ liệt sĩ từ kết quả kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp tục xác minh, khi có đầy đủ cơ sở xác định là mộ liệt sĩ thì tổ chức lực lượng quy tập theo đúng quy định. Cùng với đó, tiếp tục xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin cho 300 trường hợp. Con số này thể hiện mục tiêu nhân đạo, bởi mỗi mẫu trong những con số ấy là một số phận, một gia đình, một nỗi mất mát, hy sinh và cả sự chờ đợi kéo dài qua nhiều thế hệ. Thời gian đã lâu, chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau thì chưa khép lại. Vì thế, việc tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ vừa là nghĩa cử tri ân thế hệ cha anh đã ngã xuống, vừa góp phần bù đắp phần nào những mất mát, hy sinh của mỗi gia đình, thân nhân liệt sĩ.
Thượng tá Trịnh Ngọc Bân, Chính trị viên Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh, cho biết: "Chiến tranh đã lùi xa, địa hình đã có nhiều thay đổi nên dấu vết không còn; các phần mộ liệt sĩ còn lại nằm phân tán, rải rác ở các vùng sâu, núi cao rừng rậm; đường giao thông ở nước bạn xuống cấp nên đội gặp khó khăn trong công tác tìm kiếm, quy tập. Để hoàn thành nhiệm vụ, thời gian qua Đội quy tập hài cốt liệt sĩ đã bám sát địa bàn, thực hiện 4 cùng “cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng Lào”, từ đó huy động các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn cùng vào cuộc cung cấp thông tin và trực tiếp tham gia tìm kiếm hài cốt liệt sĩ với đội tìm kiếm".
Với Thanh Hóa, "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là hành trình tri ân đầy nhân văn. Những năm qua, lực lượng quân sự, công an cùng các ngành chức năng đã phối hợp rà soát thông tin, khảo sát địa bàn, vận động nhân chứng lịch sử và thân nhân liệt sĩ cung cấp dữ liệu phục vụ tìm kiếm, quy tập. Nhiều hoạt động ý nghĩa đã được triển khai như tổ chức các tổ lưu động đến tận nhà các mẹ liệt sĩ để thu nhận mẫu ADN; xây dựng cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cung cấp thông tin về nơi an táng liệt sĩ còn thất lạc.
Với quyết tâm tìm lại tên cho các anh hùng liệt sĩ, Đảng và Nhà nước đã triển khai xây dựng ngân hàng ADN nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Tỉnh Thanh Hóa là địa phương có số lượng lớn lực lượng tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu, vì thế số lượng hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập hoặc chưa xác định được danh tính cũng rất lớn, với 37.720 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ. Do đó, Thanh Hóa cũng là một trong những địa phương tiên phong trong việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.
Để phục vụ chiến dịch này, tỉnh Thanh Hóa đang đẩy mạnh chuyển đổi số, rà soát dữ liệu và thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính. Đến nay, tỉnh đã cập nhật thông tin gần 49.000 liệt sĩ lên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đồng thời thu nhận hơn 36.845 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ để phục vụ công tác giám định, đối sánh gen.
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được xem là cuộc chạy đua với thời gian nhằm trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ. Với tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình và lòng biết ơn sâu sắc, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thanh Hóa đang nỗ lực để mỗi liệt sĩ đều được trở về với quê hương, gia đình và đồng đội.