Học sinh cùng gia đình lựa chọn hướng đi học nghề sau khi hoàn thành chương trình THCS.

Bên cạnh hệ THPT công lập, ngày càng nhiều học sinh lựa chọn học nghề ngay sau THCS như một hướng đi phù hợp với năng lực, sở thích và nhu cầu của thị trường lao động.

Là học sinh vừa tốt nghiệp lớp 9 tại một trường THCS ở phường Hạc Thành, Nguyễn Viết An Minh từng gây ấn tượng với thành tích đạt Giải Vàng “Hội chợ Sáng chế quốc tế Seoul” và Giải Nhì quốc gia “Cuộc thi sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng năm 2025”. Sau kỳ thi vào lớp 10, thay vì đặt mục tiêu vào trường THPT công lập, Minh cùng gia đình quyết định lựa chọn học ngành công nghệ - lĩnh vực em yêu thích và muốn theo đuổi lâu dài.

“Sau khi tốt nghiệp lớp 9, em lựa chọn học ngành Marketing Digital vì phù hợp với sở thích và năng lực của bản thân. Em mong muốn sau này có nghề nghiệp ổn định và tiếp tục tìm kiếm cơ hội học tập ở môi trường quốc tế”, Minh chia sẻ.

Theo bà Phạm Thị Hòa, phụ huynh em Nguyễn Viết An Minh chia sẻ: “Gia đình đã tìm hiểu kỹ trước khi đưa ra quyết định và lựa chọn môi trường học tập phù hợp thay vì đặt nặng mục tiêu vào trường công lập”.

Không chỉ xuất phát từ nhu cầu của người học, xu hướng lựa chọn học nghề còn đến từ thực tế thị trường lao động khi nhiều doanh nghiệp đang thiếu nhân lực có tay nghề. Vì vậy, doanh nghiệp ngày càng tăng cường liên kết với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo để sớm xây dựng nguồn nhân lực ổn định.

Bà Trần Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Thanh Hóa cho biết, trong những năm gần đây ngày càng có nhiều phụ huynh và học sinh chủ động tìm đến các cơ sở đào tạo có uy tín với kỳ vọng vừa được học nghề bài bản, vừa có cơ hội việc làm và thu nhập ổn định sau tốt nghiệp. Chính vì thế nhà trường đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng đào tạo, kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp để tìm việc làm phù hợp cho học sinh, sinh viên.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Lê Thị Nga, Trưởng phòng Kinh doanh Công ty Fuwa Biotech cho rằng việc học nghề từ sớm giúp học sinh có kỹ năng thực hành tốt hơn và dễ dàng đáp ứng yêu cầu tuyển dụng ngay sau khi ra trường.

Học sinh thực hành nghề trong môi trường đào tạo gắn với doanh nghiệp.

Năm học 2026-2027, Thanh Hóa có hơn 51.000 học sinh tham dự kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT, trong khi tỷ lệ tuyển vào các trường THPT công lập chỉ khoảng 70%. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều học sinh cần thêm những lựa chọn phù hợp sau THCS.

Theo ông Lương Văn Sinh, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Thương mại Du lịch Thanh Hóa, nhận thức của phụ huynh và học sinh về giáo dục nghề nghiệp đang thay đổi tích cực. Học nghề không còn được xem là lựa chọn thay thế mà đang trở thành hướng đi chủ động, gắn với nhu cầu nhân lực và cơ hội việc làm.

Tỉnh Thanh Hóa hiện có 11 trường cao đẳng, 16 trường trung cấp và 24 trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, đang đào tạo hàng chục nghìn học sinh, sinh viên mỗi năm, góp phần cung ứng nguồn nhân lực cho thị trường lao động.

Hoạt động tư vấn hướng nghiệp giúp học sinh và phụ huynh có thêm thông tin trước khi lựa chọn lộ trình học tập.

Việc lựa chọn học nghề sau THCS không chỉ mở ra cơ hội việc làm sớm mà còn góp phần giải quyết bài toán nhân lực cho xã hội. Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng cần lao động có kỹ năng, điều quan trọng là học sinh và phụ huynh được tiếp cận đầy đủ thông tin để lựa chọn đúng năng lực, sở trường và nhu cầu của thị trường lao động.